# كیست‌ كه‌ این‌ را عمل‌ نموده‌ و بجا آورده‌ خداوند[یهوه] از این سوال استفاده می‌کند تا تاکید کند که او کسی است که این کارها را انجام داده است. ترجمه جایگزین: «من این اعمال را بجا آورده‌ام و کرده‌ام» (See: [[rc://*/ta/man/translate/figs-rquestion]]) # طبقات‌ را از ابتدا دعوت‌ نموده‌ است‌؟ اینجا در اصل از کلمه «[نسل]» استفاده شده که به تمام بشر اشاره دارد که خداوند[یهوه] خلق کرده و در طول تاریخ هدایت کرده است. پاسخی که برای این پرسش بدیهی انتظار می‌رود «خداوند[یهوه]» است. ترجمه جایگزین: «تمام نسل‌های بشر از ابتدا را فرا خوانده‌ام» [در فارسی انجام شده] (See: [[rc://*/ta/man/translate/figs-rquestion]]) # عمل‌ نموده‌ و بجا آورده‌ این کلمات اساساً یک معنا دارند و تاکید می‌کنند که خداوند[یهوه] کسی است که این کارها را انجام داده است. (See: [[rc://*/ta/man/translate/figs-doublet]]) # اوّل‌ و با آخرین‌ می‌باشم‌ من‌ هستم‌ معانی محتمل: ۱) خداوند[یهوه] قبل از خلقت زمین وجود داشته و بعد از پایان خلقت نیز وجود خواهد داشت یا ۲) خداوند[یهوه] قبل از اولین نسل بشر بوده است و در آخرین نسل بشر نیز وجود خواهد داشت.